حجشان بدانند . تمامى اين كارها براى غير مسلمانى كه از رمز و راز اين مناسك بزرگ الهى آگاه نيست بيهوده و زشت و تنفّر زاست . اما آيا به خاطر اينكه آنها اسرار اين مناسك عظيم الهى را نمىدانند بايد دست از آن شست ، و به بهانه وهن مذهب آن را كنار گذاشت ؟ تمام نكته اين است كه دايره اين شعائر مربوط به محيط داخلى مسلمانان است نه محيط بيرونى ، به همين جهت خداوند ميفرمايد : « وَ الْبُدْنَ جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ » « 1 » . يعنى ما قربانى را براى شما از شعائر خدا قرار داديم نه براى ديگران ؛ محدوده اين شعيره محدود به داخل مسلمانان است نه بيرون آنها . هيچگاه براى دعوت غير مسلمانان به اسلام از شعيره حج استفاده نمىشود بلكه بايد از شيوه‌هايى بهره جست كه در سطح عقل و خرد آنها بوده ومقبوليّت داشته باشد . « 2 »

--> ( 1 ) . سوره حج : 36 . ( 2 ) . شنيده شده كه برخى گفته‌اند : فرق بعضى از شعائر نو ظهور در عزاى سالار شهيدان با شعائر حج - كه در اولى با تمسخر غير مسلمانان بايد دست از آن برداريم ولى از دومى حتى با استهزاء و تمسخر آنها دست بر نمىداريم - در اين است كه : در مورد مناسك حج صدها آيه و روايت وارد شده است ، و به همين خاطر هر چه آنها استهزاء كنند وهن مذهب نبوده و به هيچ عنوان دست از آن برنمى داريم ، اما در مورد اين عزادارىها حتى يك آيه يا حديث مرسل هم وارد نشده و به همين خاطر سبب وهن مذهب مىشود ! ! چنين اشكال غير فنى ناشى از غفلت در چند امر است : اول : در بحثهاى گذشته ثابت شد كه هر نوع شعيره‌اى كه باز گو كننده يكى از معالم دين اسلام باشد مورد امضاى شارع بوده ، بلكه امر به تعظيم آن و نهى از اهانت به آن شده است . به مقتضاى توقيفى نبودن وضع اين علامت حسى و باز بودن دست عرف متشرعه در وضع